Bu makalede Multi Path IO(MPIO) yapılanmasını ele almış olacağız. Depolama yapılarında sunucudan depolamaya giden birden çok yol olması mümkündür. SAN networklerde LUN’lara ikinci bir FC yol atanır. İlk FC kanalında sıkıntı olması durumunda iş sürekliliğinin ikinci kanaldan sağlanması sağlanır. Bu işlem sonrasında aynı disk aynı sunucuda birden fazla görülmektedir. Bunun için MPIO yapılanması yapılmaktadır. MPIO aslında bir sürücüdür. Bu yapı iki sürücünün sunucu tarafına aslında tek sürücü olduğunu ve iki kanaldan görüldüğünü anlatır.
Eğer MPIO özelliğini sunucuya (Windows, Linux veya ESXi) yüklemeden storage üzerinden disk (LUN) map ederseniz, sunucunuz her bir fiziksel yolu ayrı bir disk gibi görür.
- Örnek: Storage ile sunucu arasında 4 farklı yol (path) varsa, işletim sistemi aynı diski 4 tane ayrı sürücüymüş gibi listeler. Bu durum veri bozulmasına (data corruption) yol açabilir.
MPIO (Multi-Path I/O) yapılandırmasını işletim sistemi düzeyinde bir kez yapmanız yeterlidir.
MPIO servisini yüklemek ve storage cihazınızın donanım kimliğini (Hardware ID) bu servise tanıtmak bir kerelik bir işlemdir. Bu işlemden sonra:
- Sunucuya ekleyeceğiniz 2., 10. veya 50. disk için tekrar kurulum yapmanız gerekmez.
- Sistem, tanımlanan storage üreticisine ait tüm yeni diskleri otomatik olarak “çok yollu” (multipath) olarak tanır.
Eğer mevcut yapınıza farklı bir marka/model storage daha eklerseniz (örneğin mevcut HP storage yanına bir de Dell Unity eklemek gibi), yeni cihazın kimliğini MPIO’ya bir kez daha tanıtmanız veya üreticinin özel DSM (Device Specific Module) yazılımını kurmanız gerekir.
Storage kısmından 12 TB’lık bir alan tanımlanmıştır. Oluşturulmuş diskin üzerinde 4 tane FC port yapısı bulunduğundan dolayı Disk Management ekranında aşağıdaki resimde 4 farklı disk olarak görülmektedir.
Bu makalemizde ise bu yeni cihazın kimliğini MPIO’ya bir kez daha tanıtmanız veya üreticinin özel yazılımını kurmanız gerekir .
Not: MPIO yapılandırılması bir sunucu üzerine yeni bir storage alanından yeni lun alanlar tanımlanmışsa yapılmaktadır. Kısacası bir storage yapısı için başlangıçta sadece 1 tane yapılmaktadır. Daha sonra ilgili storage ünitesinden disk alanı tahsis edildiğinde MPIO yapılandırılması yapılmaz.
Aşağıdaki örnekte aynı LUN, Windows Server tarafından 4 kez görülmektedir.

Yukarıdaki ekran resminde sadece 1 LUN alanı görülmesi için Windows MPIO’yu etkinleştirmemiz gerekiyor.
Bunun için ilgili sunucuda Server Manager ekranına girilir. İlk başta Windows MPIO’yu etkileştirmek için Server Manager ekranından Add Roles and Features kısmına tıklanır.

Gelen ekranda Role-based or features-based installation’ı seçip Next deyip bir sonraki aşamaya geçiyoruz.

Gelen ekranda ip kontrolünü yaptıktan sonra Next deyip bir sonraki aşamaya geçiyoruz.

Gelen ekranda Multipath I/O role’ünü ekliyorum. Ekleme işlemini yaptıktan sonra Next deyip bir sonraki aşamaya geçiyorum.

Gerekli görüldüğü taktirde sistem kendini işaretlemiş olduğumuz Checkboxs ile Restart edecektir. Genellikle Restart edilmektedir.

İnstall deyip kurulum işlemlerine başlıyorum.

Yükleme işlemini başarılı bir şekilde yaptıktan sonra ilgili sunucumuzdaki Windows arama kısmına MPIO yazılır ve giriş yapılmaktadır.

Gelen ekranda Discovery Multi-Paths kısmına tıklanır. SPC-3 compliant kısmından İlgili cihazımız olan DellEMC PowerStore’u seçtikten sonra Add kısmına tıklanır. Alt kısımda bulunan Other kısmına düşmesi lazım ilgili cihazımız. Other kısmına eklendikten sonra tekrardan Other bölümünde Cihazımızı seçip Add kısmına tıklanmaktadır.

Aşağıdaki gelen ekranda No ifadesini işaretliyoruz. Restart verilecekse Yes seçeneği işaretlenir.

Yukarıdaki açıklamadaki işlemleri tamamladıktan sonra sunucumuzu Restart ediyoruz. Restart işleminden sonra başlangıçta Disk Managemet ekranında 4 tane görünen disk tek disk olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bağlantı yolunu oluşturmak ve değiştirmek için Device Manager ekranından Disk drives bölümünden eklemiş olduğumuz storage modeli seçilip Windows’un desteklediği yol ilkesinin seçilmesi gerekmektedir.

İlgili diskimizi belirledikten sonra sağ tıklayıp properties ekranına girilir.

Gelen ekranda üst sekmede bulunan MPIO bölümüne tıklanır. Select to MPIO policy kısmına tıklanır. Burada Least Queue Depth bölümü seçilir. En iyi bant genişliği için minumum sıra derinliği önerilir.
Default şekilde Round Robin gelmektedir. Round Robin Her I/O isteğini sırayla path’lere dağıtır. Path yoğunluğu dikkate almaz. Basit ve genelde dengeli bir dağılım sağlar.
Least Queue Depth I/O isteğini en az kuyrukta bekleyen path’e gönderir. Path başına anlık yükü takip eder, daha “akıllı” çalışır. Yoğun I/O (özellikle SQL Server gibi yüksek transaction ortamlarında) genellikle Round Robin’den daha performanslıdır.
Eğer storage active/active ise: Least Queue Depth seçmen daha mantıklı olur, çünkü SQL Server yoğun I/O sırasında path’lerdeki anlık yük dağılımını daha iyi optimize eder.
Eğer basit bir yapı ve çok path yoksa (örn. 2 path): Round Robin de işini görür, fark hissedilmeyebilir.
Eğer storage active/passive ise: Bu iki seçenek yerine Fail Over Only kullanılmalı.
SQL Server + Active/Active SAN = Least Queue Depth en iyi seçim.

OK denilip işlem sonlandırılır. Yukarıdaki işlemlerin devamında MPIO uygulamasında iSCSI ile çoklu yol oluşturmak için MPIO properties ekranına girilir. Add support for iSCSI devices kısmına tıklanır. İşlemlerimiz tamamlanmış olmaktadır.
Bu kutucuk işaretlenmediğinde, bağlantı yollarından biri koptuğunda sistem otomatik olarak diğer yola geçiş yapamaz. Bağlı olduğunuz o tek hat giderse, disk erişimi tamamen kesilir ve sisteminiz hata verir.
MPIO’nun en büyük avantajlarından biri olan Load Balancing (Yük Dengeleme) özelliğini kullanamazsınız. Veri trafiği sadece tek bir hat üzerinden akar, diğer hatlar boşta bekler.
Eğer sunucunuzdan depolama birimine sadece tek bir kablo/yol gidiyorsa bu ayarı açmanızın bir etkisi olmaz.

Yapılan İşlemin Özeti
- Seçim: “Add support for iSCSI devices” (iSCSI aygıtları için destek ekle) kutucuğunu işaretlediniz.
- Amaç: Sistemin, iSCSI üzerinden gelen aynı diski birden fazla kanal (path) üzerinden tanımasını ve bunları tek bir mantıksal disk olarak birleştirmesini sağlamak.

Multi-Paths oluşturma işlemimizi yaptıktan sonra disk konfigürasyonuna yaptıktan sonra LUN olan disk alanımız NTFS olarak biçimlendirildiğini görmüş olacağız.

Bu makalede Multi-Paths I/O işlemini ele almış olduk.
Başka bir makalede görüşmek dileğiyle..
“(Ey Muhammed!) Yüz çevirirlerse de ki: Allah bana yeter. O’ndan başka ilâh yoktur. Ben sadece O’na güvenip dayanırım. O yüce Arş’ın sahibidir.” Tevbe-129
