Failover Cluster Manager ekranında Network bölümünde cluster yapımızın network yapısını görebiliriz. Sunucumuzda kurulu olan failover cluster bölümüne girilir.
Yukarıdaki resimde Cluster Use kısmına dikkat etmişseniz Cluster üzerinde 2 tip network trafiği bulunmaktadır. Bunlar Cluster and Client ve Cluster Only olarak geçmektedir. Yukarıdaki yapıda Cluster Only ifadesi sunucularımızın ayakta olup olmadığını kontrol eden bir yapıdır.
Cluster Only (Private/Heartbeat) Bu ağın tek bir kutsal görevi vardır: “Sen hayatta mısın?” sorusunu sormak. Bu trafiğin dış network trafiğinden (yedekleme, dosya transferi vb.) etkilenmemesi için izole edilmesi cluster sağlığı için kritiktir.
Sunucular üzerinde bulunan HBML portlarının resimlerde görüldüğü gibi team yapısındadır. Yani sunucuların birbirleriyle konuştuğu bir yapı olarak karşımıza çıkmaktadır. Sunucular üzerinde 2 tane yedekli Heartbeat portu bulunmaktadır. Bunlar her sunucu için team yapısı yapılır. Cluster Network bölümünde 1 tane görünür. İlgili nesneye tıkladığında aşağı bölümde detaylı yapılandırma görülebilir. İlgili sunucularda bulunan Team yapılandırılmasında sadece ipv4 adress ve subnet maskesi verilir. Default gateway verilmez. Bu yapı Local’de kendi aralarında konuşmaları içindir.
Eğer mümkünse, fiziksel switch tarafında da bu portları farklı switch’lere takarak “Switch Independent” modunda yapılandırın. Böylece sadece kablo veya port değil, switch arızasına karşı da tam yedeklilik sağlamış olursunuz.
Heartbeat (HBML) bacağında yapılması gereken, genelde unutulan küçük bir ayar daha vardır. DNS kayıtlarının kapatılmasına HBML adaptörünün özelliklerinden IPv4 -> Advanced -> DNS sekmesine giderek “Register this connection’s addresses in DNS” kutucuğunun işaretini kaldırın. İstemciler (clientlar) sunucuya bağlanmak istediğinde DNS bazen yanlışlıkla bu iç IP adresini (192.168.1.121/122) verebilir. Bu da istemcilerin sunucuya ulaşamamasına neden olur.
Cluster and Client ifadesi ise AlwaysOn yapımızda senkronizasyonların sağlandığı trafik endpoint olarak karşımıza çıkmaktadır. Kısacası Cluster and Client heartbeat trafiği, alwayson yapımız ve kullanıcı trafiği için kullanıldığı yapıdır. Bu yapıda sunucu üzerinde bulunan ethernet portlarının team yapılıp son kullanıcıların bağlandığı veri akışının olduğu trafik olarak karşımıza çıkmaktadır. Her sunucuda aynı team yapısı oluşturulmaktadır. Sunucularımın domain’e dahil edildiği network’de diyebiliriz.
Cluster and Client ifadesi iki ana görevi aynı anda yürüttüğünü gösterir:
- Cluster (Küme İletişimi): Sunucuların (node) birbirleriyle konuşması, “ayakta mısın?” kontrolü (heartbeat) yapması ve küme verilerini senkronize etmesi için kullanılır.
- Client (İstemci Erişimi): Dış dünyadaki kullanıcıların veya uygulamaların (istemcilerin) küme üzerindeki servislere (örneğin bir SQL veritabanı veya dosya paylaşımı) ulaşması için kullanılır.
Özetle; bu ağ hem iç haberleşmeye hem de dış erişime açıktır.
Sunucuların ayakta olup olmadığı kontrolü bu port/ağ üzerinden gerçekleşebilir. HBLM ağınız varken bu ağ genellikle “yedek yol” konumundadır. Sunucuların ayakta olup olmadığı bu ethernet üzerin dede geçerlidir.
Not: Sistemlerde Default gateway firewall verilmektedir. Dns bölümünde domain sunucuları girilmektedir. Domain sunucusunun 389 portuna yetki alınması gerekmektedir.
2 farklı sunucun ipv4 bölümünü gösterme sebebim her team kendi sunucusu üzerinde bulunan ethernet portlarıyla konfigure edilmiş durumdadır.
Gerçek sistemlerde sunucular üzerinde farklı ethernet portlarıyla team yapısı oluşturulur. Bu team yapısı cluster network bölümünden sadece cluster only seçilir. Bu yapı ile Sunucular kendi aralarında replica için kullanmış olur. Bu kurulan team yapılarına da yukarıda heartbeat için tanımladığımız gibi ip configürasyonu yapılır. Yani veri aktarımı sırasında firewall üzerinden değil direk veriler aktarılmış olunur.
Biraz teori bilgilerle AlwaysOn yapısında 2 ana tip network trafiğini inceleyelim.
- Cluster and Client Traffic
- Cluster Only Traffic
Bu trafiğin her biri, AlwaysOn yapısındaki sunucular ve istemciler arasındaki farklı iletişim türlerini ifade eder ve farklı ağ yolları üzerinden gerçekleşir. Her bir türün amacı ve işlevi farklıdır. Şimdi, her birini daha ayrıntılı olarak açıklayalım:
1. Cluster and Client Traffic
Cluster and Client Traffic, SQL Server AlwaysOn yapısındaki tüm node’lar arasında ve istemciler ile cluster (Windows Server Failover Cluster – WSFC) arasında gerçekleşen hem cluster yönetimi hem de veritabanı erişimiyle ilgili iletişimleri kapsar. Bu tür trafik, veritabanı replikasyonunun düzgün bir şekilde çalışması ve istemcilerin veritabanlarına bağlanabilmesi için gereklidir.
- Cluster Trafiği: Bu, tüm Availability Group node’ları arasında senkronizasyonu ve yönetimi sağlayan trafiği ifade eder. Bu trafik, WSFC’nin her bir node arasında bilgi alışverişi yapması için gereklidir. WSFC, heartbeat mesajları, failover işlemleri ve cluster üyeliği gibi işlemleri yönetir.
- Client Trafiği: İstemciler, AlwaysOn listener’ı aracılığıyla veritabanlarına erişir. Bu, veritabanı bağlantı istekleri, sorgu çalıştırma, ve transaction commit gibi işlemleri içerir. Ayrıca, listener IP üzerinden istemciler, otomatik olarak en uygun replica’ya yönlendirilir.
Bu trafik tipi, her iki yönlüdür. Yani, hem cluster ile yönetimle ilgili işlemleri hem de istemcilerin veritabanlarına erişim trafiğini kapsar.
Detaylı bir şekilde açıklayacak olursak:
Son kullanıcı dışarıdan bağlandığında süreç teknik olarak şu şekilde işler:
1. İstemci (Kullanıcı) Bağlantısı
Kullanıcı, SQL Server’a bağlanmak için fiziksel sunucuların IP adresini değil, cluster kurulumunda oluşturduğunuz SQL Network Name veya SQL Virtual IP adresini kullanır.
- İstek: Kullanıcı “SQL-PROD” isimli sanal sunucuya bağlanmak ister.
- Yönlendirme: İstek, ağ üzerinden “Cluster and Client” olarak işaretlenmiş Ethernet kartına gelir.
2. Ethernet Kartının Rolü
Bu ethernet kartı, o anda SQL servisinin hangi fiziksel sunucu (Node) üzerinde “Aktif” olduğunu bilir.
- Eğer SQL servisi Node A üzerindeyse, “Cluster and Client” bacağı bu trafiği karşılar ve işletim sistemi içindeki SQL servisine iletir.
- Aynı kart, aynı anda arka planda diğer sunucuyla (Node B) “Ben hala aktifim, SQL bende çalışıyor” bilgisini (Heartbeat) paylaşmaya devam eder.
3. Trafik Akışı Nasıl Görünür.
Aşağıdaki tablo, bir kullanıcının SQL’e bağlandığı andaki trafik dağılımını özetler:
| Bileşen | Kullandığı Yol | Ağ Tipi |
| Son Kullanıcı Sorgusu | Cluster Network 1 (veya PUBLIC) | Cluster and Client |
| SQL Veri Yanıtı | Cluster Network 1 (veya PUBLIC) | Cluster and Client |
| Sunucu Durum Kontrolü | HBLM (Birincil), Cluster Network 1 (Yedek) | Cluster Only |
2. Cluster Only Traffic
Cluster Only Traffic, yalnızca Windows Server Failover Cluster (WSFC) ve SQL Server arasındaki iletişimi ifade eder. Bu trafik, AlwaysOn Availability Group’un replikasyon ve sağlığını yönetmek için kullanılır, ancak doğrudan istemcilerle ilgili değildir.
- Bu trafik, cluster düğümleri arasında gerçekleşir ve aşağıdaki gibi işler:
- Failover işlemleri: Bir node’dan diğerine failover işlemi, cluster only trafiği üzerinden gerçekleşir. Bir node’un arızalanması durumunda, veritabanı ve replica bilgileri diğer node’lara aktarılır.
- Heartbeat mesajları: Cluster üyeleri arasında, herhangi bir bağlantı kopukluğunu veya arıza durumunu tespit etmek için kullanılan bu mesajlar cluster only trafiği üzerinden iletilir.
- Cluster kaynaklarının yönetimi: Cluster’lar arasındaki kaynakların (örneğin disk, sanal IP, vs.) yönetilmesi de bu trafik üzerinden yapılır.
Bu trafik türü, veritabanı replikasyonunu, backup işlemleri gibi yönetimsel işlevleri kapsar, ancak istemci tarafındaki erişimle doğrudan ilgisi yoktur.
Farklı bir sunucu üzerinde Clusterımız incelendiğinde Cluster Network 3 yapımızda sağ tıklayıp properties dersek en üsteki Allow cluster network communication on this network yalnızca Windows Server Failover Cluster (WSFC) ve SQL Server arasındaki iletişimi ifade eder. Bu trafik, AlwaysOn Availability Group’un replikasyon ve sağlığını yönetmek için kullanılır, ancak doğrudan istemcilerle ilgili değildir. Heartbeat bu network üzerinden konuşması sağlanır.
Cluster servisi oluşturulan network yapılarının Heartbeat paketleri göndermeye başlar.
- Cluster Only (HBLM): Bu seçenek işaretli olduğu için zaten kullanılır.
- Cluster and Client (PUBLIC): Bu seçenek de doğası gereği küme iletişimine izin verdiği için buradan da Heartbeat akar.
Yukarıdaki seçim sonucunda Network aşağıdaki gibi görünmektedir.
Allow cluster network communication on this network ile birlikte Allow clients to connect through this network kısmında işaretlersek tüm node’lar arasında ve istemciler ile cluster (Windows Server Failover Cluster – WSFC) arasında gerçekleşen hem cluster yönetimi hem de veritabanı erişimiyle ilgili iletişimleri kapsar. Bu tür trafik, veritabanı replikasyonunun düzgün bir şekilde çalışması ve istemcilerin veritabanlarına bağlanabilmesi için gereklidir.
Yukarıdaki seçim sonucunda Network aşağıdaki gibi görünmektedir.
Do not allow cluster network communication on this network bu ifadenin seçilmesi halinde belirli bir ağ adaptörünü veya ağ bağlantısını cluster iletişimi için devre dışı bırakır. Bu, WSFC’nin cluster düğümleri (node’lar) arasında cluster yönetim trafiği (heartbeat, failover yönetimi, kaynak takibi vb.) iletmemesini sağlar. Cluster yönetim trafiği (örneğin, düğümler arasındaki heartbeat mesajları ve failover işlemleri) engelleneceğinden, failover veya node durumu izleme gibi kritik işlemler düzgün çalışmaz. Bu durum, cluster’ın yük devretme (failover) ve yük dengeleme gibi işlemlerini etkileyebilir.
Bu seçenek yalnızca cluster yönetim trafiğini etkiler ve SQL Server AlwaysOn Availability Groups veya diğer veritabanı erişimlerini etkilemez. İstemciler, veritabanlarına bağlanmaya devam edebilir çünkü bu iletişimde kullanılan ağ, cluster’ın yönetim trafiğinden farklıdır.
Bu ayar, dedicated management networks kullanıldığı zaman veya cluster yönetim trafiği için ayrılmış özel ağlar oluşturulmak istendiğinde kullanılır. Örneğin, cluster yönetimi ve veritabanı trafiği için farklı ağlar kullanıyorsanız, veritabanı trafiğinin etkilenmemesi için cluster yönetim trafiği için kullanılan ağda bu seçeneği etkinleştirebilirsiniz. Yukarıdaki kısım seçildiğinde aşağıdaki resimdeki gibi None ifadesi gelmektedir.
Son olarak Failover cluster ekranında Live Migration Settings kısmında Sunucular üzerinde network yapısının sırasıyla nasıl devam edeceği yazmaktadır.
Gerçek sistem üzerinde yapılan yapılandırmada, sunucular üzerinde bulunan 1 veya 2 Gbps hızındaki network hattı (HBLM), temel olarak heartbeat (kalp atışı) olayı içindir. Bu hat, sunucuların birbirlerinin ayakta olup olmadığını sürekli dinlediği, sunucu üzerinde hazır bulunan özel bir porttur. Bu network hattı için IP konfigürasyonu yapılırken default gateway verilmesine gerek yoktur; sadece IP düzenlemesi yapılması yeterlidir.
Cluster Only seçeneği, bu ağın sadece sunucular arası iç iletişim için ayrıldığını belirtir. Always On yapılarında, eğer istenirse Primary ve Secondary sunucular arasındaki veri alışverişi (replikasyon) bu izole hat üzerinden gerçekleştirilebilir.
Cluster and Client seçeneği ise son kullanıcıların SQL Server’a bağlandığı ve sunucular arası veri aktarımının gerçekleştiği network hattıdır. Bu hattın konfigürasyonu yapılırken mutlaka default gateway verilir ve gerçek sistemlerde bu gateway genellikle Firewall cihazıdır. Son kullanıcı dışarıdan geldiğinde bu ethernet üzerinden içeri alınır ve işlemler bu yol üzerinden servis edilir.
Mssql server üzerinde end point adresi değiştirerek alwayson yapısında secondary ile veri alışverişini yapmış olacağız.
SQL, replikasyon yaparken hangi URL’ye gideceğini AG özelliklerinden okur. Bu yüzden her iki sunucu için tanımlı olan URL’leri HBLM IP’lerine yönlendir:
ALTER AVAILABILITY GROUP [SeninAGAdın]
MODIFY REPLICA ON 'SUNUCU1' WITH (ENDPOINT_URL = 'TCP://192.168.1.1:5022');
ALTER AVAILABILITY GROUP [SeninAGAdın]
MODIFY REPLICA ON 'SUNUCU2' WITH (ENDPOINT_URL = 'TCP://192.168.1.2:5022');Başka bir makalede görüşmek dileğiyle..
“Şüphesiz Allah, benim de Rabbim, sizin de Rabbinizdir. Öyleyse ona ibadet edin. İşte bu, doğru yoldur.” Âl-i İmrân-51
