Bu makalede mssql server express sürümünden developer sürümüne geçiş konusunu ele alacağız. Öncelikle sql server sürümlerinden bahsedip daha sonra uygulamalı bir şekilde geçiş işlemlerimizi yapalım.
Öncelikle sql server’ın hangi sürümün avantajlı ve dezantajlı olduğunu ele alalım.
EVALUATION EDITION: Tüm enterprise özellikleri kullanabiliriz. Production’da kullanılır. 180 gün boyunca tüm özellikleri kullanmamızı sağlamaktadır. İlgili süre zarfından sonra çalışmaz. SQL servisi durmaktadır. Veritabanları Offline moduna geçmektedir. Bu gibi durumlarda developer’a upgrade veya upgrade lisansı satın alınması gerekmektedir. Enterprise Tüm Özellikleri kullanılır. HIGH AVAILABILITY(AlwaysOn Availability Groups, Database Mirroring, Log Shipping, Failover Cluster Instances) Performance özelliklerin hepsi kullanılır. Bunlar:In-Memory OLTP (Hekaton), Columnstore Indexes, Data Compression, Partitioning, Resource Governor. Güvenlik özelliklerin çoğunu kullanabilir. Bunlar: Transparent Data Encryption (TDE), Always Encrypted, Row-Level Security, Dynamic Data Masking. Diğer servislerin kurulumu başarılı bir şekilde gerçekleştirilir. SSIS – Full Integration Services, SSAS – Analysis Services, SSRS – Reporting Services, Machine Learning Services (R/Python)
DEVELOPER EDITION: Tüm enterprise özellikleri kullanabiliriz. Production’da kullanılamaz sadece test ortamlarında kullanılmaktadır. Bu sebepten herhangi bir süre sınırı yoktur. Ram sınırsız verilebilir. veritabanları sınırsızdır. Alwayson ve diğer mirroring yapıları kullanılabilir. Sql agent, profiler, debug ve diğer özellikler kullanılabilir. Partition yapısı oluşturulabilir. Audit ile denetim işlemleri yapılabilir.Enterprise edition’da kullanılan tüm özellikler kullanılmaktadır.
EXPRESS EDITION: Tüm özellikler kullanılmaz. Herhangi bir süre sınırı yoktur. Production ortamlarında serbesttir. Bellek kullanımı sınırlıdır. Sorgu başına maksimum 1.4 RAM kullanır. 1.4 GB’da query’ler ölür. Sınırsız core kullanabilir ama Ram yetmez. Maksimum bir veritabanı boyutu 10 GB olabilir.10 GB dolunca biter. AlwaysOn yapısı yoktur. Log shipping kullanılabilir. Backup restore işlemleri yapılabilir. Profiler ve debug işlemi yapılamaz. Sql agent bulunmaz. Bu sebepten job çalıştırılamaz. Sık page life expectation düşmektedir. TempDB bile memory’ye sığmaz. Blocking sık yaşanmaktadır. Deadlock riski yüksektir. Maintenance yapısı yoktur. Bu sebepten backup işlemlerin alınması zordur.
| ÖZELLİK | EXPRESS | DEVELOPER |
|---|---|---|
| Max RAM | 1.4 GB | OS Limit |
| Max DB Size | 10 GB | Unlimited |
| SQL Agent | ❌ | ✅ |
| Profiler | ❌ | ✅ |
| AlwaysOn AG | ❌ | ✅ |
| Partitioning | ❌ | ✅ |
| Compression | ❌ | ✅ |
| Columnstore | ❌ | ✅ |
| In-Memory OLTP | ❌ | ✅ |
| SSIS/SSRS/SSAS | ❌ | ✅ |
| Production Use | ✅ | ❌ |
| Cost | Ücretsiz | Ücretsiz |
PRODUCTION İÇİN:
- Küçük projeler: EXPRESS (riskli)
- Orta projeler: STANDARD
- Büyük projeler: ENTERPRISE
- Development: DEVELOPER (kesinlikle)
Özet: Express ile 1 yıldan fazla yaşayamazsınız! Developer ile sınırsız geliştirme yapabilirsiniz ama production’da kullanamazsınız!
SQL Server Standard Edition ve Enterprise Edition sürümleri arasındaki farkları görmüş olalım. Bu iki sürüm lisanslı sürümler olarak kabul edilmektedir.
Özellik Özeti:
| Özellik | Basic Availability Group (Standard) | Advanced Availability Group (Enterprise) |
|---|---|---|
| Desteklenen sürüm | ✅ Standard Edition | ✅ Enterprise Edition |
| Replika sayısı | 2 replika (1 Primary + 1 Secondary) | 8 replika (1 Primary + 7 Secondary) |
| Otomatik Failover | ✅ Evet (iki düğüm arasında) | ✅ Evet |
| Readable Secondary | ❌ Hayır (read-only desteklenmez) | ✅ Evet (okuma yük dengeleme) |
| Multiple Database AG | ❌ Hayır (sadece 1 veritabanı per AG) | ✅ Evet (birden çok veritabanı birlikte) |
| Backup on Secondary | ❌ Hayır | ✅ Evet |
| Listener (Virtual Network Name) | ✅ Evet | ✅ Evet |
| Distributed AG | ❌ Hayır | ✅ Evet |
| DAG / Multi-site Replication | ❌ Hayır | ✅ Evet |
| Lisans | Daha ucuz | Daha pahalı |
- SQL Server Enterprise Edition: Maksimum 100 adet veritabanı eklenebilir.
- SQL Server Standard Edition: 2 adet veritabanı sınırı vardır.
SQL Server Standard Edition, sadece “Basic Availability Group” adıyla 1 birincil (primary) ve 1 yedek (secondary) replika oluşturabilir.
Basic Availability Group Nasıl Çalışır?
- İki SQL Server instance’ı gerekir (örnek: SQLSTD1 ve SQLSTD2)
- Windows Server Failover Cluster (WSFC) kurulmalıdır (bu zorunlu)
- Primary node’da veritabanı aktif olur
- Secondary node, aynı veritabanının kopyasını asenkron veya senkron modda tutar.
- Primary sunucu arızalanırsa otomatik olarak secondary node devreye girer.
Ancak secondary sunucudaki veritabanı okuma amaçlı kullanılamaz. Sadece yedekleme ve failover için vardır.
Sql Server 2022 express sürümü kurulduğunda bu yapıda son kullanıcının alwayson yapısına geçebilmesi için developer ve evulation sürümüne geçmek istediğinde neler yapılması gerektiğini ele almış olacağız.
Resimde dikkat edilirse sql agent servisi yok. Express sürümü desteklenmediğini yukarıda açıklamıştık. Hangi sql server sürümüne yükseltmek istediğimiz sql server setup klasörü çalıştırılır.
Gelen ekranda Upgrade from a previous version of SQL Server bölümüne tıklanır.
Gelen ekranda Developer kısmı seçilmektedir. Herhangi bir standart veya enterprise lisans key varsa seçilmesi gerekmektedir.
Gelen ekranda hangi instance üzerinde sql server upgrade işlemi yapılmak isteniyorsa seçilir. INST01 instance seçilip Next denilip bir sonraki aşamaya geçilir.
Başarılı bir şekilde upgrade işlemi yapılmaktadır.
Upgrade işlemi bir değer yapacağımız bölüm Maintenance bölümünde bulunan Edition Upgrade kısmından upgrade işlemi yapılmaktadır.
İlgili bölümden girdiğimizdede aynı bölüme gitmiş olacağız.
Farklı bir instance’da upgrade işlemi başarılı bir şekilde gerçekleşmiş olundu. Başka makalede görüşmek dileğiyle..
Yukarıdaki işlemlerden sonra agent servisinin gelmediği görülmektedir. Tekrardan Maintenance bölümünden repair kısmına tıkladığında Sql Agent servisinin açıldığını gözlemlenmiş olundu.
Servis başlatıldıktan sonra SQL Server Management Studio’da şu sorguyu çalıştır:
-- SQL Server Agent'ı etkinleştirmek için
EXEC sp_configure 'show advanced options', 1;
RECONFIGURE;
EXEC sp_configure 'Agent XPs', 1;
RECONFIGURE;
Ardından Agent’ı sağ tıklayıp Start de. Yukarıda onarım işleminden sonra sql agent servisinin aktif olduğunu görmüş olduk.
Başka makalede görüşmek dileğiyle..
“Gevşemeyin, üzülmeyin, inanmışsanız, mutlaka siz en üstünsünüzdür.” Al-i İmran-139. Ayet
